AK Parti’de yeni anayasa hazırlıkları sürerken, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin işleyişine yönelik kapsamlı bir revizyon önerisi gündeme geldi. Parti içindeki bazı kurmayların hazırladığı raporda TBMM’nin güçlendirilmesi, bakanların milletvekilleri arasından seçilmesi ve bakan yardımcılığı sisteminin kaldırılarak müsteşarlık modeline dönülmesi gibi öneriler yer aldı.
Yeni anayasa çalışmalarında sistem revizyonu gündemde
AK Parti, yeni anayasa çalışmalarına yönelik hazırlıklarını sürdürürken, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin bazı yönlerinin yeniden düzenlenmesine ilişkin çalışmalar da parti gündemine taşındı.
EKONOMİ Gazetesi’nin ulaştığı bilgilere göre, AK Parti içerisinde bazı kurmaylar tarafından hazırlanan raporda mevcut sistemin tamamen değiştirilmesi yerine, özellikle yasama organının konumunu güçlendirecek düzenlemeler üzerinde duruluyor.
Parti kaynaklarının değerlendirmelerine göre, yeni anayasa konusunda Meclis’te oluştuğu belirtilen uzlaşma zemininin değerlendirilmesi ve Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin daha etkin hale getirilmesi hedefleniyor.
Bakanlar milletvekilleri arasından seçilebilecek
Hazırlanan çalışmada öne çıkan önerilerden biri, bakanların milletvekilleri arasından atanması oldu.
Bu modele göre bakanlar milletvekilliği görevlerini koruyacak ancak TBMM Genel Kurulu ve komisyonlarda yapılan oylamalarda oy kullanamayacak. Buna karşılık kendi sorumluluk alanlarıyla ilgili kanun tekliflerinin görüşmelerinde komisyon ve Genel Kurul çalışmalarına katılmaları zorunlu olacak.
Böylece bakanların hem yürütme içerisindeki görevlerini sürdürmeleri hem de Meclis çalışmalarına doğrudan katılmaları öngörülüyor.
Bakanlara Meclis’te düzenli denetim
Raporda, yürütmenin Meclis tarafından denetlenmesine yönelik yeni bir mekanizma da öneriliyor.
Buna göre bakanların belirli aralıklarla Genel Kurul’da milletvekillerinin sözlü soru önergelerini yanıtlaması planlanıyor. Her 15 günde bir salı günü denetim konularına ayrılacak bir saatlik oturum düzenlenmesi önerilirken, her ay iki bakanın Genel Kurul’da sözlü soruları yanıtlaması gündeme geliyor.
Ayrıca her yasama yılında tüm bakanların en az bir kez denetim oturumuna katılması öngörülüyor.
Cumhurbaşkanı’nın bazı yetkileri Bakanlar Kurulu’na devredilebilir
Sistem revizyonuna ilişkin çalışmada Cumhurbaşkanı’nın bazı yetkilerinin Bakanlar Kurulu’na aktarılması da öneriler arasında bulunuyor.
Bu kapsamda bazı kararların Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu tarafından birlikte imzalanması, bazı kararların ise yalnızca Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe girmesi planlanıyor.
Önerinin hayata geçmesi halinde yürütme içerisindeki yetki dağılımının yeniden şekillendirilmesi söz konusu olacak.
Bakan yardımcılığı yerine müsteşarlık modeli
AK Parti içerisindeki değerlendirmelerde bakan yardımcılığı sisteminin performansına ilişkin eleştiriler de dikkat çekiyor.
Hazırlanan raporda, beklenen verimin alınamadığı gerekçesiyle bakan yardımcılığı sisteminin kaldırılması ve yerine parlamenter sistem döneminde uygulanan müsteşarlık modelinin yeniden getirilmesi öneriliyor.
Bu değişiklikle bakanlıkların idari yapısında daha profesyonel ve sürekliliği esas alan bir bürokratik yapılanma oluşturulması hedefleniyor.
"Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi tamamen değişmeyecek"
AK Parti kaynakları, üzerinde çalışılan modelin Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ni tamamen ortadan kaldırmaya yönelik olmadığını vurguluyor.
Parti içerisinde yapılan değerlendirmelerde, TBMM’nin daha etkin hale getirilmesi ve yürütmenin Meclis tarafından denetlenmesinin güçlendirilmesiyle sistemin revize edilebileceği ifade ediliyor.
AK Parti kurmaylarının, yeni anayasa değişikliğinin Meclis’te yüksek bir oy desteğiyle kabul edilebileceği yönündeki beklentileri de dikkat çekiyor. Parti içerisinde, Meclis’te oluşan yeni siyasi atmosferin anayasa çalışmalarında değerlendirilmesi gerektiği görüşü öne çıkıyor.
Cumhurbaşkanı seçimi için yeni formül iddiası
Çalışmada Cumhurbaşkanı seçimine ilişkin yeni bir formülün de gündeme geldiği belirtiliyor. Buna göre seçimlerin ikinci tura kalması halinde iki aday arasındaki oy farkının en az 10 puan olması gibi bir kriter üzerinde duruluyor.
Ancak bu başlıkta parti içerisinde henüz netleşmiş bir görüş bulunmadığı ve farklı formüllerin değerlendirildiği ifade ediliyor.
Yeni anayasa sürecinde gözler Meclis’te
AK Parti’nin hazırladığı belirtilen rapor henüz kesinleşmiş bir anayasa değişikliği paketi niteliğinde değil. Önerilerin parti içerisindeki değerlendirmeler ve yeni anayasa görüşmeleri kapsamında şekillenmesi bekleniyor.
TBMM’nin güçlendirilmesi, bakanların milletvekilleri arasından seçilmesi, yürütmenin Meclis karşısındaki denetiminin artırılması ve bakanlıkların idari yapısında değişikliğe gidilmesi, çalışma kapsamında öne çıkan başlıklar arasında yer alıyor.
