Manisa'daki 1 milyar dolarlık fabrika yatırımını askıya alan BYD için yaptırım süreci başlıyor. Yatırım şartıyla verilen teşviklerin geri alınması, vergi avantajlarının iptali ve OSB'deki arazi tahsisinin kaldırılması gündemde.
Çinli otomotiv üreticisi BYD'nin Manisa'da kurmayı planladığı 1 milyar dolarlık fabrika yatırımını askıya almasının ardından, yatırım kapsamında sağlanan devlet desteklerinin geri alınmasına yönelik süreç başlatılıyor.
Yatırım taahhüdünün yerine getirilmemesi nedeniyle şirkete sağlanan teşvikler, vergi avantajları ve arazi tahsisi yeniden değerlendirilecek.
Yatırım gerçekleşmedi
Türkiye Gazetesi'nin haberine göre, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile BYD arasında 2024 yılında imzalanan anlaşma kapsamında Manisa'da yıllık 150 bin araç üretim kapasiteli bir fabrika kurulması planlanıyordu. Anlaşmaya göre tesisin 2026 yılı sonuna kadar üretime başlaması öngörülüyordu.
Ancak geçen sürede yatırım kapsamında herhangi bir somut adım atılmadı. BYD de yaptığı açıklamayla Manisa yatırımını askıya aldığını duyurdu.
Bakan Kacır: Kamunun hakları korunacak
Yatırımın askıya alınmasının ardından konu TBMM gündemine taşındı. Milletvekillerinin soru önergelerini yanıtlayan Sanayi ve Teknoloji Bakanı Fatih Kacır, yatırımın proje bazlı teşvik sistemi kapsamında desteklendiğini hatırlattı.
Kacır, "Teşvik mevzuatının öngördüğü çerçevede izleme ve denetim faaliyetleri ile gerekli idari işlemler eksiksiz yerine getirilmektedir. Sağlanan teşviklerin geri ödenmesine yönelik hükümler ile yatırımcılara uygulanacak diğer müeyyideler BYD yatırımı için de geçerlidir. Tüm süreçlerde kamunun hak ve menfaatleri güçlü şekilde teminat altına alınmıştır." dedi.
Teşvikler ve arazi geri alınacak
Proje bazlı yatırım teşvikleri kapsamında, BYD'nin yatırımından vazgeçmesi halinde devlete sunulan teminat mektuplarının devreye alınması bekleniyor.
Ayrıca yatırım taahhüdü karşılığında gümrük vergisi muafiyetiyle Türkiye'ye getirilen araçlar için ödenmeyen vergilerin gecikme faiziyle birlikte tahsil edilmesi öngörülüyor.
BYD, yatırım şartıyla Çin'den ithal ettiği araçlarda yüzde 40 ilave gümrük vergisinden muaf tutulmuştu. Yatırımın gerçekleşmemesi halinde bu avantajın iptal edilmesi ve oluşan vergi kaybının tahsil edilmesi bekleniyor.
Öte yandan, Manisa Organize Sanayi Bölgesi'nde fabrika kurulması amacıyla şirkete tahsis edilen yatırım arazisinin de geri alınacağı ifade edildi.