Türk Hava Kuvvetleri'nin ilk hava harp şehidi olarak tarihe geçen Pilot Yüzbaşı Cengiz Topel, Kıbrıs'ta 8 Ağustos 1964'te gerçekleştirilen görev sırasında şehit düşmesinin yıl dönümünde anılıyor. Kıbrıs'ta Türk toplumuna yönelik saldırıların yoğunlaştığı dönemde görev yapan Topel, Türkiye'nin yakın tarihindeki önemli isimlerden biri olarak hafızalardaki yerini koruyor.
Kıbrıs'ta gerilim tırmanmıştı
1963 yılında başlayan toplumlar arası çatışmaların ardından Kıbrıs'ta güvenlik ortamı giderek kötüleşti. Aynı yılın 24 Aralık gecesi, Tabip Binbaşı Nihat İlhan'ın eşi ile üç çocuğunun hayatını kaybettiği olay Türkiye'de büyük yankı uyandırdı.
1964 yılının Ağustos ayında ise Erenköy ve Mansur bölgelerinde çatışmaların şiddetlenmesi üzerine Türkiye, Kıbrıs üzerinde uyarı uçuşları gerçekleştirme kararı aldı.
Uçağı isabet aldı
8 Ağustos 1964 tarihinde Eskişehir'den havalanan dört F-100 savaş uçağının görevinde kol komutanı olarak yer alan 29 yaşındaki Pilot Yüzbaşı Cengiz Topel'in uçağı görev sırasında yerden açılan ateş sonucu isabet aldı. Topel, paraşütle atlayarak uçağını terk etmek zorunda kaldı.
Paraşütle indiği bölgede Rum güçleri tarafından esir alınan Topel'den daha sonra haber alınamadı.
İşkence iddiaları ve şehadeti
Pilot Yüzbaşı Cengiz Topel'in naaşı, daha sonra Türk makamlarına teslim edildi. Dönemin resmi açıklamaları ve Türk yetkililerinin aktardığı bilgilere göre, naaş üzerinde işkence izleri bulunduğu belirtildi. Türk doktor Zihni Uzman da yaptığı açıklamada, Topel'in vücudunda çok sayıda yara, kırık ve darp izi bulunduğunu ifade ederek, uluslararası savaş hukukuna aykırı muameleye maruz kaldığını dile getirdi.
Bu iddialar, Türkiye'nin resmi tarih anlatımında önemli bir yer tutarken, olay Kıbrıs tarihinin en acı sayfalarından biri olarak anılmaya devam ediyor.
İstanbul'da toprağa verildi
Pilot Yüzbaşı Cengiz Topel'in naaşı, Kıbrıs, Adana, Ankara ve İstanbul'da düzenlenen törenlerin ardından 14 Ağustos 1964'te İstanbul Edirnekapı'daki Sakızağacı Hava Şehitliği'nde defnedildi.
Türk Hava Kuvvetleri'nin ilk hava harp şehidi olarak kayıtlara geçen Cengiz Topel'in adı bugün Türkiye'nin birçok ilinde cadde, okul, park ve çeşitli kamu kurumlarında yaşatılıyor. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde ise adına anıt, müze, hastane ve yerleşim birimleri bulunuyor.
Tarihteki önemini koruyor
Kıbrıs'taki 1963-1964 olaylarının simge isimlerinden biri olarak kabul edilen Pilot Yüzbaşı Cengiz Topel, görev sırasında gösterdiği fedakârlık nedeniyle Türkiye'de her yıl düzenlenen törenlerle anılıyor. Şehadeti, Kıbrıs meselesinin hafızalarda yer eden önemli olaylarından biri olarak değerlendiriliyor.
