OECD, yayımladığı “Büyüme ve Rekabetçiliğin Temelleri 2026” raporunda Türkiye’ye yönelik dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Raporda, nüfusun yaşlanmaya başladığına dikkat çekilerek emeklilik yaşının artırılması gerektiği vurgulandı.
Demografik avantaj azalıyor
Rapora göre Türkiye’de çalışma çağındaki nüfus artışı sürse de bu avantajın zamanla zayıflaması bekleniyor. Özellikle kadınların iş gücüne katılım oranının düşük olması, ekonomik büyüme açısından önemli bir risk unsuru olarak gösterildi.
Emeklilik yaşı artırılmalı
OECD, yaşam beklentisindeki artışa paralel olarak emeklilik yaşının yükseltilmesini önerdi. Buna göre emeklilik yaşının artırılmasının, uzun vadede ekonomik büyümeye katkı sağlayabileceği ifade edildi.
Ayrıca Türkiye’nin de aralarında bulunduğu bazı ülkelerde, emeklilik yaşının yaşam süresine bağlanmasının ve erken emeklilik uygulamalarının kademeli olarak kaldırılmasının öncelikli reform alanı olduğu belirtildi.
Yaşlı çalışanlar için yeni model
Raporda, ileri yaşlardaki çalışanların iş gücünde kalmasını teşvik edecek politikaların önemine dikkat çekildi. Sağlık sorunlarının erken emekliliğin başlıca nedenlerinden biri olduğu belirtilirken, iş yerlerinde sağlıklı yaşamı destekleyen uygulamaların artırılması önerildi.
Sürekli eğitim vurgusu
OECD, özellikle yaşlı çalışanların becerilerinin güncel kalması için sürekli eğitim programlarının yaygınlaştırılması gerektiğini vurguladı. İş gücü piyasasında yaş ayrımcılığıyla mücadele edilmesi ve farklı yaş gruplarının birlikte çalışmasının teşvik edilmesi gerektiği ifade edildi.
İşgücü piyasası ve sistem eleştirisi
Raporda Türkiye’de emeklilik sisteminin görece cömert olduğu ancak finansmanının yüksek sosyal katkı paylarına dayandığı belirtildi. Bu durumun iş gücüne katılımı olumsuz etkileyebileceği ifade edildi.
Ayrıca iş gücü piyasasında esnekliğin artırılması, sabit süreli ve geçici iş sözleşmelerinin yaygınlaştırılması gerektiği de öneriler arasında yer aldı.
Öne çıkan öneriler
OECD’nin Türkiye için sıraladığı başlıca öneriler şöyle:
- Emeklilik yaşını yaşam beklentisine bağlamak
- Geç emekliliği teşvik edecek ek avantajlar sunmak
- İş gücü üzerindeki vergi yükünü azaltmak
- Esnek çalışma modellerini yaygınlaştırmak
- Eğitim sistemini iş gücü piyasasına daha uyumlu hale getirmek
Raporda ayrıca, Türkiye’nin düşük maliyetli iş gücüne dayalı üretimden yüksek katma değerli sektörlere geçiş yapabilmesi için eğitim ve beceri geliştirme politikalarına daha fazla ağırlık vermesi gerektiği vurgulandı.