Ankara'nın ev sahipliğinde düzenlenen 36. NATO Liderler Zirvesi, uluslararası basının gündemindeki yerini koruyor. İngiliz haber ajansı Reuters, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump arasındaki temasları mercek altına aldığı analizinde, zirveyi Türkiye açısından "büyük bir diplomatik kazanç" olarak değerlendirdi.
Reuters'ın yabancı diplomatların değerlendirmelerine ve zirvenin perde arkasına dayandırdığı analizde, Ankara'da verilen mesajların Türkiye-ABD ilişkilerinde yeni bir dönemin kapısını aralayabileceği ifade edildi.
Erdoğan-Trump Diyaloğu Dikkat Çekti
Analizde, Donald Trump'ın Ankara'daki NATO Zirvesi'ne bizzat katılmasının dahi Türkiye adına önemli bir diplomatik başarı olduğu görüşüne yer verildi.
Erdoğan ve Trump'ın tercümanlar aracılığıyla iletişim kurmalarına rağmen kameralar önündeki samimi tavırları, karşılıklı övgüleri ve zaman zaman şakalaşmaları dikkat çekici bulundu. Reuters, bu görüntülerin son yıllarda inişli çıkışlı seyreden Türk-Amerikan ilişkilerindeki gerginliği yumuşatan önemli bir işaret olarak değerlendirildiğini aktardı.
F-35 ve S-400 Başlığı Gündemde
Analizde savunma sanayii alanındaki gelişmelere de geniş yer verildi. Reuters, Trump'ın Türkiye'nin yeniden F-35 programına dahil edilmesine sıcak baktığını ancak nihai kararın henüz verilmediğini belirtti.
Türkiye'nin CAATSA yaptırımlarının kaldırılmasını ve F-35 programına dönüşü hedeflediği ifade edilirken, ABD Kongresi'ndeki yasal engellerin süreci zorlaştırdığı vurgulandı. Mevcut Amerikan yasalarına göre Türkiye'nin envanterinde Rus yapımı S-400 hava savunma sistemi bulunduğu sürece F-35 programına dönüş mümkün görünmüyor.
Reuters'a göre Ankara'nın S-400 sistemlerinden vazgeçmesi ise Rusya ile yapılan anlaşmalar ve son kullanıcı yükümlülükleri nedeniyle yeni diplomatik sorunları beraberinde getirebilir.
Ajans ayrıca, zirvedeki olumlu atmosferin ABD'deki Halkbank davasına ilişkin yargı sürecinin sonuçlanmasının ardından yaşanmasının da dikkat çekici bir zamanlamaya işaret ettiğini belirtti.
Stratejik Yaklaşım Öne Çıkıyor
Reuters analizinde, Joe Biden döneminde ön planda olan insan hakları ve demokrasi vurgusunun Trump yönetimiyle birlikte yerini daha çok güvenlik ve stratejik ortaklık eksenli bir yaklaşıma bıraktığı ifade edildi.
Batılı ülkelerin Türkiye'ye yönelik iç siyaset eleştirilerinin geri planda kalmasında ise iki temel unsurun etkili olduğu kaydedildi. Bunlardan ilki Türkiye'nin savunma sanayiinde küresel ölçekte önemli bir üretici konumuna gelmesi, ikincisi ise NATO'nun güneydoğu kanadında Rusya'ya karşı kritik bir stratejik ortak olarak görülmesi oldu.
Karşılama Töreni de Analizde Yer Aldı
Reuters, Ankara'nın zirve kapsamındaki ev sahipliğine de dikkat çekti. Cumhurbaşkanı Külliyesi'nde Donald Trump için düzenlenen karşılama töreninde yer alan 100 atlı süvari, tören kıtası ve geleneksel Osmanlı muhafızlarının ajans tarafından "askeri güç gösterisi" olarak yorumlandığı aktarıldı.
Analizde ayrıca Erdoğan ve Trump'ın yürüyüşü sırasında Türk savaş uçaklarının gökyüzünde kırmızı, beyaz ve mavi renklerde gerçekleştirdiği gösterinin, zirvenin dünyaya verdiği en dikkat çekici görsel mesajlardan biri olarak öne çıktığı ifade edildi.
